*وزارت آموزش و پرورش:

بر اساس اصل 33 قانون اساسی و قانون اهداف و وظایف وزارت آموزش و پرورش مصوب سال 1366" ترویج انضباط اجتماعی و قانون "  از وظايف  آموزش و پرورش است. همچنين مطابق ماده 5 آیین نامه اجرایی قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر مصوب 1377 وظیفه پیشگیری از اعتیاد نیز بردوش این وزارت خانه است .

در بخشنامه ها و دستورالعمل هاي درون سازماني هم بر مسئوليت اين وزارتخانه در حوزه پيشگيري از آسيب هاي اجتماعي تاكيد شده است . در بند ۳۲ ماموریت‌های دفتر سلامت و پیشگیری از آسیب‌‌های اجتماعی وزارت آموزش و پرورش " بر تلاش برای شناسایی انواع آسیب‌های اجتماعی در مدارس، اولویت‌ بندی آنها و برنامه‌ریزی برای مقابله با آنها "  و در بند ۳۷  به "  پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی، روانی و جسمانی دانش‌آموزان " اشاره شده است.مطابق آیین نامه ساماندهی کودکان خیابانی موضوع تصویب نامه شماره 22717 مورخ 3/5/1384هیات وزیران این وزارتخانه در خصوص موارد ذیل مسئولیت دارد :

  • ·        هشدار و آگاه سازی اولیاء دانش آموزان از طریق طرح مسئله توسط انجمن های اولیاء و مربیان
  • ·        شناسایی و راهنمایی دانش آموزانی که در معرض آسیب هستند از طریق مشاور مدرسه با همکاری مددکاران سازمان بهزیستی
  • ·        ارائه اموزش های لازم و آگاه سازی دانش آموزان توسط مربیان و معلمان در خصوص خطرات فرار از خانه و گروه های آسیب رسان و دامهای اجتماعی

وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی

            به موجب قانون تشکیلات و وظایف این وزارت خانه مصوب سال 1367، نظارت بهداشتی در همه امور ، صدور پروانه فعالیت در بهداشت و درمان و دارو ، حمایت از آسیب دیدگان اجتماعی و پیشگیری از شیوع بیماری های واگیر دار بر عهده اين وزارتخانه است .  همچنین  به موجب قانون اين وزارتخانه در اغلب كارگروه ها و مجامع مرتبط با مديريت  آسيب هاي اجتماعي عضويت داشته و حسب قانون وظايفي به آن محول شده است . براي نمونه قانون اصلاح  قانون مبارزه با مواد مخدر ، ضمن عضويت اين وزارتخانه به عنوان عضو ستاد  ،  تعيين مراكز مجاز درمان و بازپروري اعتياد و  تعيين تعرفه اين مراكز را به اين وزارتخانه واگذار كرده است .

مطابق آیین نامه ساماندهی کودکان خیابانی موضوع تصویب نامه شماره 22717 مورخ 3/5/1384هیات وزیران این وزارتخانه در خصوص موارد ذیل مسئولیت دارد :

  • ·        تامین نیازهای بهداشتی و درمانی کودکان خیابانی و خانواده درجه اول آنان و تامین پزشک و پرستار مورد نیاز مراکز ساماندهی کودکان خیابانی .
  • ارائه خدمات بهداشت و درمان در مراکز سطح 2 و 3 این آیین نامه .

وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی

           در اجرای اصل21و 29 قانون اساسی و به موجب قوانین مرتبط با  تشكيل این وزارتخانه حمایت و توانبخشی ( از جمله قانون بیمه خدمات درمانی، قانون ساختار نظام جامع رفاه و تامین اجتماعی و ... )  امور امدادي، توانمند سازی، نظارت و پيگيري سياست هاي اشتغال  كه در حوزه بروز آسيب و مراحل مديريت بازپروري و پوشش هاي حمايتي از اهميت خاصي برخوردار است ، بر عهده این وزارت خانه قرار دارد.

مطابق آیین نامه ساماندهی کودکان خیابانی موضوع تصویب نامه شماره 22717 مورخ 3/5/1384هیات وزیران این وزارتخانه در خصوص موارد ذیل مسئولیت دارد :

  • ·        ارائه تسهیلات اعتباری اشتغال زا به خانواده های جویای کار کودکان خیابانی و کودکان بالای 15 سال ( با اولویت )
  • ·        آموزش رایگان مهارت های شغلی به خانواده های کودکان خیابانی و کودکان بالای 15 سال توسط سازمان آموزش فنی و حرفه ای
  • ·        تامین و صدور بیمه نامه خدمات درمانی برای کودک و خانواده درجه اول وی حسب اعلام بهزیستی استانها  ( سازمان بیمه خدمات درمانی )
  • ·        پوشش درمانی و خدمات مورد نیاز کودک و خانواده درجه اول وی در مراکز درمان و بیمارستان های تابعه بدون دریافت وجه (سازمان تامین اجتماعی )

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي

بر اساس قانون اهداف و وظايف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي مصوب  1365 اين وزارت خانه وظايف مهمي دارد كه اهم آنها صدور مجوز براي موسسات فرهنگي و هنري و نظارت بر فعاليت آنان است. اين وزارت خانه همچنين در آيين نامه اجرايي قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر مصوب 1377 در راستاي پيشگيري از اعتياد نيز وظايفي دارد.

 

وزارت راه  و شهرسازي

با توجه به وظايف و اختيارات  قانوني اين وزارتخانه در امر مسكن، جلوگيري از گسترش بي رويه شهرها و حاشيه نشيني و همچنيني نوسازي بافت هاي فرسوده شهري، توجه به فضاهاي شهري به خصوص در اصلاح فضاهاي پنهان از نظارت , كه مي توانند زمينه ساز و تشديد كننده  بسياري از آسيب ها و بحران هاي اجتماعي باشند  مسئوليت قانوني دارد .

وزارت ورزش و جوانان

اهميت ورزش و نقش بازدارنده آن در گرايش به اعتياد و جرم بر همگان روشن است. از طرفي با توجه به ادغام با سازمان ملي جوانان موضوعات مهمي از قبيل اوقات فراغت و توجه به مسائل جوانان نيز در اين وزارت برنامه ريزي و سياست گذاري و اجرا و نظارت مي گردد. رشد متعادل جوانان و تامين نياز هاي فكري و اجتماعي و تقويت نشاط جوانان و كمك به حل مشكل اشتغال و ازدواج و... جوانان تاثير بسزايي در انضباط اجتماعي دارد.

سازمان بهزيستي :

اين سازمان به موجب اصل10و 21 و 29 قانون اساسي تشكيل گرديده و در حمايت از آسيب ديدگان اجتماعي و افراد در معرض آسيب ، مركز مداخله در بحران، تاسيس مراكز بازپروري، مراكز اورژانس اجتماعي، نگه داري از كودكان بي سرپرست، پيشگيري از اعتياد و درمان معتادين ، توانمند سازي زنان سرپرست خانوار وظايفي دارد كه در افزايش انضباط اجتماعي و كاهش مشكلات ناشي از آسيب هاي اجتماعي نقش مهمي دارد. آيين نامه اجرايي قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر مصوب 1377 در راستاي پيشگيري از اعتياد نيز وظايفي براي ان سازمان مشخص نموده است.در خصوص متكديان سازمان بهزيستي موظف است " افراد بي سرپرست ، ناتوان ، معلول و سالمندان نيازمند را از مجتمع هاي اردوگاهي متكديان تحويل گرفته در اماكن مناسب نگهداري كرده و تحت اموزش قرار دهد . همچنين براي  ايجاد شرايط مناسب براي بازگشت انان به زندگي عادي ، آنان را مورد پوشش هاي حمايتي لازم را قرار دهد" .

ماده 26 قانون بخشی از مقررات مالی دولت نیز وظیفه اعطاء مجوز و نظارت بر موسسات خیریه و غیر انتفاعی در اجرای وظایف برون سپاری شده  فعاليت ها را به بهزیستی محول نموده است .

سازمان صدا و سيما :

 با توجه به اصل 175 قانون اساسي و خط مشي مصوب صدا و سيما در سال 61 و همچنين قوانين ديگري كه اين سازمان را موظف مي نمايد از قبيل آيين نامه اجرايي قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر مصوب 1377 در راستاي پيشگيري از اعتياد . صدا و سيما به دليل گسترش جغرافيايي و مخاطبان زياد  يك دانشگاه عمومي براي انتشار آموزه ها و اصلاح رفتارهاي اجتماعي است. حسب مصوبه شوراي عالي اداري كشور صدا و سيما موظف است برنامه ريزي و اقدامات لازم براي آشنايي جامعه با تبعات مختلف تكدي ، جلب مشاركت مردم در مبارزه با اين پديده و تجربه هاي موفق مردمي را انجام دهد.

نيروي انتظامي جمهوري اسلامي

مطابق قانون تشكيل نيروي انتظامي اين نيرو در حوزه پيشگيريي و مقابله با   آسيب هاي اجتماعي مسئوليت هاي متعدد و گسترده اي دارد . مطابق ماده 3 اين قانون نيروي انتظامي " مسئوليت اسقرار نظم و امنيت و تامين آسايش عمومي و فردي " در زمره اهداف تشكيل اين نيرو و همين مضمون به عنوان اولين  ماموريت و وظيفه  نيرو در صدر ماده 4 آمده است . همچنين در رديف هاي الف تا ه رديف 8 ماده 4 " مبارزه با مواد مخدر " مبارزه با قاچاق " مبارزه با منكرات و فساد "، "  پيشگيري از وقوع جرم "  و " كشف جرائم " از مسئوليت هاي ناجا به عنوان ضابط قوه قضائيه است .

 مطابق رديف 14 و 18 ماده 4 "   نظارت بر اماكن عمومي و انجام ساير امور مربوط به اماكن مذكور برابر مقررات مصوب " و " همكاري با سازمان هاي ذيربط در جهت ايجاد و توسعه زمينه هاي فرهنگي لازم به منظور كاهش جرائم و تخلفات و تسهيل وظايف محوله " بر عهده ناجاست .

همچنین مطابق آیین نامه ساماندهی کودکان خیابانی موضوع تصویب نامه شماره 22717 مورخ 3/5/1384هیات وزیران برقراری امنیت در کلیه مراحل اجرایی ( امنیت مراکز و تیم های سیار )تعیین تکلیف کودکان خیابانی بزه کار و و اقدامات لازم برای اجرای تبصره 2 ماده دو این آیین نامه بر عهده ناجاست .ساير قوانين ،  آيين نامه ها و تصويب نامه هاي هيات محترم وزيران مسئوليت هاي هاي ديگري نيز به  ناجا محول كرده است كه به ضمائم اين طرح خواهد آمد . 

استانداري

استانداري به عنوان نمايندگي عالي دولت در سطح استانها در تمام امور مربوط به مديريت پيشگيري و كنترل آسيب هاي اجتماعي ( به جز جنبه هاي قضايي و كيفري ) مسئوليت  سازماندهي ، هماهنگي و نظارت بر نحوه انجام اقدامات را عهده دار است . با اين حال مطابق مصوبه تشكيل شوراي برنامه ريزي و توسعه استانها و كارگروه هاي تخصصي وابسته به آن و  آیین نامه ساماندهی کودکان خیابانی موضوع تصویب نامه شماره 22717 مورخ 3/5/1384هیات وزیران و مصوبه شماره 604/70 مورخ 25/3/1378 شوراي عالي اداري كشور در خصوص ساماندهي متكديان مسئوليت ها و وظايف زير براي استانداري ها و فرمانداري ها احصاء شده است .

  • ·        هماهنگي هاي لازم و نظارت بر حسن اجراي مفاد اين آيين نامه ها و تصويب نامه ها توسط كارگروه امور اجتماعي و فرهنگي
  • ·        تامين اعتبارات مورد نياز جهت اجراي اين آيين نامه ها
  • ·        استفاده از امكانات و اعتبارات استان به تشخيص استاندار
  • ·        تدوين نظام آماري متمركز و دست يابي به هنگام به سوابق متكديان .

دستگاه قضايي

علاوه بر مسئوليت پيشگيري از وقوع جرم كه در قانون اساسي جمهوري اسلامي به عنوان وظيفه قوه قضائيه آمده است به موجب قوانين مصوب و آئين نامه ها و تصويب نامه ها نيز وظايفي براي اين دستگاه پيش بيني شده است . مطابق آیین نامه ساماندهی کودکان خیابانی موضوع تصویب نامه شماره 22717 مورخ 3/5/1384هیات وزیران و مصوبه شماره 604/70 مورخ 25/3/1378 شوراي عالي اداري كشور وزارت دادگستري در خصوص موارد ذيل مسئوليت دارد :

  • ·        صدور مجوزها و احكام قضايي لازم در مراحل مختلف ساماندهي
  • ·        ارايه مشاوره حقوقي لازم براي تسهيل ساماندهي كودكان خياباني
  • ·        صدور قرار يا راي قضايي براي هر يك از افراد موضوع اين مصوبه ( ساماندهي متكديان ) ( مي تواند براي تسريع در رسيدگي قاضي مستقر در مجتمع تعيين نمايد .
  • ·        برخورد قضايي با كساني كه علي رغم تمهيدات بهزيستي ، كميته امداد و اداره كل كار (مواد 6، 7 و 8 مصوبه ) مجددا به تكدي گري روي آورده اند .

شهرداري ها

علاوه بر موارد مصرح در قانون شهرداري ها مطابق آیین نامه ساماندهی کودکان خیابانی موضوع تصویب نامه شماره 22717 مورخ 3/5/1384هیات وزیران و مصوبه شماره 604/70 مورخ 25/3/1378 شوراي عالي اداري كشور شهرداري ها در خصوص موارد ذيل مسئوليت دارند :

  • ·        تخصيص و تجهيز فضاي فيزيكي مناسب جهت اجراي مراحل ساماندهي به استناد ماده 6 قانون شهرداري
  • ·        تامين امكانات مورد نياز ساماندهي كودكان خياباني و متكديان با اجراي تصميمات كارگروه اجتماعي استان .
  • ·        شناسايي و و جمع آوري و و تحويل متكديان به مجتمع .

كميته امداد امام " ره :

كميته امداد امام علاوه عضويت قانوني  در اغلب مجامع بررسي و مديريت مسائل و آسيب هاي اجتماعي استان و مسئوليت و رسالت فرهنگي و اجتماعي  در خصوص خانواده هاي مددجويان تحت پوشش ، مطابق آیین نامه ساماندهی کودکان خیابانی موضوع تصویب نامه شماره 22717 مورخ 3/5/1384هیات وزیران و مصوبه شماره 604/70 مورخ 25/3/1378 شوراي عالي اداري كشور در خصوص موارد ذيل نيز  مسئوليت دارد :

v    پوشش حمايتي و هدايتي براي افراد نيازمند ، گمشده ، متواري ، درمانده و ايجاد زمينه هاي لازم براي بازگشت آنها به زندگي عادي .

v    اعمال حمايت هاي لازم از خانواده هاي تحت پوشش حمايتي كه داراي كودكان خياباني بوده اند .